Bestel PUUR ZOET nu via deze link voor €24,99!

Wat is het verschil tussen bakpoeder, baking soda en wijnsteenbakpoeder?

Zoetrecepten

Rijsmiddelen voor je taarten, cakes en koekjes. Waarom zijn er zoveel van?!

Regelmatig kom ik baking soda tegen in (voornamelijk buitenlandse) recepten. In Nederlandse recepten komt het bakpoeder juist weer vaker voorbij. En om het nog iets gecompliceerder te maken, wordt wijnsteenbakpoeder ook regelmatig voorgeschreven. Ik lees veel tegenstrijdige beweringen over deze rijsmiddelen daarom heb ik tot op het bot voor je uitgezocht wat bakpoeder, baking soda en wijnsteenbakpoeder nu écht is, waar je het voor moet gebruiken en waarmee je het kunt vervangen. En natuurlijk de hamvraag: wat is het verschil tussen bakpoeder, baking soda en wijnsteenbakpoeder? Ik loop ze één voor één af.

WAT IS BAKING SODA?
Baking soda, baksoda, natriumbicarbonaat, zuiveringszout: allemaal hetzelfde. Je gebruikt baking soda om je baksels beter te laten rijzen. Baking soda heeft een sterkere werking dan bakpoeder. Wanneer baking soda in aanraking komt met zuren, zoals karnemelk, azijn, citroensap, cacao of yoghurt, ontstaan er kleine gasbelletjes die je baksel luchtig maken. Gebruik baking soda daarom alleen wanneer er een zuur of zuurhoudend ingrediënt in je baksel zit, anders heb je kans op een vieze nasmaak en slechte werking. Baking soda vind je vaak bij de apotheker, drogisterij of de toko. Zelf haal ik het liefst de variant in een oranje pakje bij de toko, die schijnt ook het goedkoopst te zijn.

  • Eén theelepel baking soda vervang je door 3 tl bakpoeder
  • Deze blauwe bessen citroen laagjestaart is een goed voorbeeld van een recept waarin karnemelk en baking soda het beste in elkaar naar boven halen.

WAT IS BAKPOEDER?
Bakpoeder is een mengsel van natriumbicarbonaat (baking soda), een zuur (wijnsteenzuur/citroenzuur) en een stabilisator (zetmeel zoals maizena) en heeft om die reden een minder sterke werking dan baking soda. Bakpoeder is een volledig voor jou in elkaar gezet rijsmiddel. Dit betekent dat alles al aan het rijsmiddel is toegevoegd: zout, zuur en een stabilisator. Om die reden hoeft er geen zuur of zuurhoudend ingrediënt in je baksel te zitten. Wanneer je wel een zuur ingrediënt aan je baksel toevoegt kun je beter baking soda gebruiken. Doordat bakpoeder minder sterk is dan baking soda, zul je andere verhoudingen moeten gebruiken wanneer je het door baking soda wilt vervangen. Bakpoeder vind je gewoon op de bakafdeling in de supermarkt.

  • Eén theelepel bakpoeder vervang je door 1/3 theelepel baking soda
  • Zelf bakpoeder maken? Mix dan twee delen wijnsteenzuur met één deel baking soda en één deel maizena.

Bakpoeder of baking soda gemakkelijk omrekenen van een theelepel naar grammen of andersom? Check hier hoe je dat doet!

WAT IS WIJNSTEENBAKPOEDER?
Wijnsteenbakpoeder is samengesteld uit natriumbicarbonaat (baking soda) en wijnsteen. Het verschil zit ‘m in het wijnsteen dat gebruikt wordt voor wijnsteenbakpoeder, terwijl wijnsteenzuur (of een ander chemisch zuur) wordt gebruikt voor ‘gewoon’ bakpoeder. Wijnsteen is een kaliumzout van wijnsteenzuur en wordt ook wel cream of tartar of crème de tartar genoemd. Je gebruikt wijnsteen om je opgeklopte eiwitten voor meringue te stabiliseren of om te voorkomen dat je suikersiroop kristalliseert. De wijnsteen in het wijnsteenbakpoeder reageert op de baking soda, waardoor je geen zuur hoeft toe te voegen aan je baksel. Wijnsteenbakpoeder wordt verkocht bij de meeste natuurwinkels, maar kun je ook in sommige toko’s vinden.

  • Eén theelepel wijnsteenbakpoeder vervang je door 1/3 theelepel baking soda
  • Zelf wijnsteenbakpoeder maken? Mix 1 theelepel baking soda, met 2 theelepels cream of tartar (wijnsteen).

En dan heb je ook nog wijnsteenzuurbakpoeder. Dit heeft een andere samenstelling dan wijnsteenbakpoeder, maar is vergelijkbaar in gebruik. Je kunt dus dezelfde verhoudingen aanhouden als bij wijnsteenbakpoeder en ‘gewoon’  bakpoeder en je hoeft geen extra zuur toe te voegen voor een goede rijzing.

HET VERSCHIL TUSSEN BAKPOEDER, BAKING SODA EN WIJNSTEENBAKPOEDER
Bakpoeder is een mildere variant van baking soda en wordt gebruikt in recepten waar je geen zure ingrediënten aan toevoegt. Baking soda gebruik je enkel in combinatie met een zuur ingrediënt, maar let op dat je niet dezelfde verhoudingen gebruikt als bij bakpoeder, want de werking van baking soda is veel sterker. Wijnsteenbakpoeder is vergelijkbaar met bakpoeder omdat het ook een milder rijsmiddel is dan baking soda en je bij gebruik hiervan geen zuur aan je baksel hoeft toe te voegen. Veel mensen geven de voorkeur aan wijnsteenbakpoeder, omdat dit door zijn samenstelling een natuurlijker soort bakpoeder zou zijn.

TIPS

Vonden jullie dit een interessant artikel? Of nog meer vragen over (bakken met) baking soda en bakpoeder? Let me know in een reactie hieronder! XO Mariette

132 antwoorden op “Wat is het verschil tussen bakpoeder, baking soda en wijnsteenbakpoeder?

  1. Dank voor uw uitleg. Even een praktische vraag; Begrijp ik het goed dat je in een recept wijnsteenbakpoeder kan vervangen voor bakpoeder, in dezelfde hoeveelheid?

    1. HI Dimphy, dat klopt inderdaad! Het verschil zit ‘m daar voornamelijk in het feit dat sommige mensen geloven dat wijnsteenbakpoeder gezonder zou zijn dan gewoon bakpoeder. Maar bij beide rijsmiddelen hoef je geen zuur toe te voegen aan je baksels. zoals bij baking soda wel et geval is. Ik hoop dat dit je helpt! Zoete groetjes, Mariette

  2. Geweldig, dat is de informatie waar ik naar op zoek was! Ik maak veel italiaanse gerechten, meestal met de ingrediënten die ik ook in Italië koop. Daar verkoopt men voor zoete cakes bijvoorbeeld ‘bicarbonato’ in het Nederlands vertaald, is dat soda. Nu pas weet ik dat het dus om baking soda gaat! En dat het dus niet hetzelfde is als bakpoeder! Dankuwel, ik ben erg blij met deze info!

  3. Hallo ik wil zelf mascarpone maken. Verkopen ze hier helaas niet. Maar heb daarbij 1/8 tl wijnsteenzuur nodig op 1 liter slagroom.
    Hoeveel moet ik dan baking soda gebruiken, hou dan toch niks meer over… Van 1/8 tl wsz (hahaha)
    Of zal ik liter slagroom verdubbelen? Hopelijk kun je me helpen anders ga ik t gewoon proberen met t zelfde aantal Bakingsoda. Alvast bedankt.

    1. Hi Ellie, daarvoor heb je het wijnsteenzuur nodig, dat is weer wat anders dan de rijsmiddelen die hierboven beschreven staan. Wel een heel leuk project om zelf mascarpone te maken zeg! Ik ben benieuwd naar het resultaat!

    2. 600 gr slagroom 38%
      300 gr volle melk 3,5%
      25 gr citroensap of witte azijn

      Begin met het gieten van de crème in uw dubbele boiler en verwarming het langzaam au bain marie.
      Wanneer de crème bereikt een temperatuur van 190 graden Fahrenheit (88 °Celsius),
      voeg nu de azijn of citroensap toe en roer goed door
      Wrongel zal zich beginnen te vormen in de crème,
      zodra het reageert op het zuur, eventueel iets meer toevoegen.
      Blijf vijf minuten op 88 °C, zo nu en dan roeren
      uit de au bain mariepan menen en laten afkoelen

      Zet het voor 12 uur in de koelkast, in de roestvrij staal binnenpot
      (of schep het over in een schone plastic container met deksel).
      De wei zou zich in die tijd enigszins moeten scheiden.
      Doe het dan in een steriele doek, en hang deze boven een kom.
      Dan 24 uur in de koelkast om de wei er uit te laten vloeien.
      Zodra deze stap is voltooid, is de mascarpone kaas is klaar voor gebruik.
      Schep de mascarpone in een kleinere steriele luchtdichte container, bewaar in de koelkast, gebruik binnen twee weken.

      1. Mooi plan. In plaats van de doek met inhoud op te hangen kun je hem ook in een zeef leggen, dat bespaart ruimte. Een vraag: waar blijft die melk?

  4. Zeer bruikbare info. Dank u wel. Maarrrr … spreekt u hier over de Nederlandse theelepel, of de Britse (= Duitse koffielepel)? Als ik in vertaalde recepten de Ned. tl. toepas, wordt het steeds geheid een flop. Kunt u de hoeveelheden ook in grammen vermelden?
    Alvast bedankt, mede namens mijn glutenvrije stamgenoten.

      1. Ah! Daar kan ik verder mee! De “conversion table” van het Penguin Cookbook is me zeer vertrouwd, maar mijn setjes “spoons” en “cups” verhuisden naar één van de keukenprinsessen die ik vermocht voort te brengen.
        DANK!

  5. Goede en duidelijk uitleg. Toch nog een vraagje. Kan ik wijnsteenbakpoeder dan vervangen door natriumbicarbonaat en appelazijn? Zoals ik nu doe in men amandelbrood.

  6. Super bedankt voor deze uitleg! Ik moet vreselijk improviseren want ben na twee jaar tobben voor vrijwel alles intolerant…. En word het dan steeds weer nadat het met iets nieuws even goed is gegaan. Probeer nu brood van roggemeel en boekweitmeel en haverzemelen (met van alles erdoor)te maken en gebruik t liefste natriumbicarbonaat. Denk dat het nu gaat lukken!

  7. Duidelijke uitleg, top! Wat ik me alleen afvraag is dit…..als er in een recept 1,5 theelepel bakpoeder staat, hoeveel wijnsteenbakpoeder moet ik dan in plaats daarvan gebruiken? Hoop dat jij t weet..😊 dankj ecwel alvast

  8. Hoi,
    ik wil graag een proefje doen met een ballon.
    Dit is wat er zou moeten gebeuren:
    Je giet wat azijn in een plastic flesje;
    dan doe je een beetje baking soda in je ballon;
    en maak je je ballon aan het flesje zodat het samenkomt en een chemische reactie veroorzaakt, hierdoor blaast de ballon zich dan op.
    Hiervoor heb je baking soda nodig.
    Wij hebben alleen bakpoeder, maar kan het ook met bakpoeder ipv baking soda?
    En zo ja, moet je het dan verdubbelen ofzo?
    Groetjes,
    An.

      1. Okey, dat is jammer.
        Maar ik ga het proefje binnenkort proberen met bakpoeder.
        Ik laat het nog wel even weten!
        En misschien ook nog wel een lekker receptje…

          1. Ik heb t geprobeerd met bakpoeder.
            De eerste keer zat er een gaatje in de ballon, dus toen werkte het niet.
            Ik heb de hoeveelheid bakpoeder x2 gedaan.
            Na een aantal pogingen blies de ballon zich op.
            Hij werd ongeveer zo groot als een mini voetbal.
            Ik heb geen idee of het aan mijn “skills” lag of aan de bakpoeder….

  9. dag Mariette,
    weet jij of er kwaliteitsverschil is in bicarbonaat? Bestaat er zoiets als biologisch bicarbonaat? Verder wordt er gesproken over bicarbonaat om in te nemen en voor allerlei uitwendige toepassingen zoals schoonmaken etc. Gebruik je daar een “mindere” (goedkopere) kwaliteit voor? Er zijn nl enorme prijsverschillen die mogelijk met de kwaliteit te maken hebben.

    1. Hi Peter, dat is het verschil tussen natriumbicarbonaat (baking soda, zuiveringszout etc.) en natriumcarbonaat (washing soda, huishoud soda). De eerste kun je zowel voor voedingstoepassingen én schoonmaak doeleinden gebruiken, de tweede wil je echt alleen voor schoonmaak doeleinden gebruiken.

      Voor mij is de eerste (natriumbicarbonaat) dus het meest relevant en volgens mij valt het verschil in kwaliteit reuze mee. Je moet alleen oppassen dat je niet de hoofdprijs betaalt, zoals bij de apotheek. Lekker naar de Turk of Toko gaan dus 🙂

      Ik vond hier overigens meer info over biologische baking soda, maar ik weet er zelf weinig vanaf: https://baking-soda.nl/is-arm-hammer-baking-soda-biologisch/

  10. Wat ik me afvraag… Wat is nu het meest gezonde ( natuurlijke) rijsmiddel? Dat leek mij natriumbicarbonaat, echter dat is ook een E nummer, zei het geen schadelijke. Echter deze stof komt niet in de natuur voor..ben benieuwd.

      1. Veel dank voor deze nuttige informatie! Maar wat ook opvalt is dat de vragen zo goed worden beantwoord. Dat is elders vaak anders!
        Ik zocht naar het verschil tussen de soda’s ivm medische kant ervan: ontzuren van lichaam (detox; z.z. is basisch), mondspoelen (anti-bacteriële werking). Het heet kennelijk niet voor niets: zuiveringszout. Met hier genoemde tips lijkt het een wondermiddeltje.

  11. Mijn vraag is niet helemaal goed overgekomen….Ik heb uit alles wat hiet aan informatie stond niet kunnen opmaken of wijnsteenbakpoeder Paleo is ofwel gezond Heel graag hierop een antwoord zo mogelijk?

  12. Bedankt voor de heldere uitleg, maar ik heb toch nog een vraag: Je schrijft “dan heb je ook nog wijnsteenzuurbakpoeder. Dit heeft een andere samenstelling dan wijnsteenbakpoeder, maar is vergelijkbaar in gebruik.”
    Kun je zeggen wat die samenstelling van wijnsteenzuurbakpoeder is? En hoe je dit maakt?
    En kan je wijnsteenzuur vervangen door citroenzuur, als je zelf bakpoeder wilt maken?

  13. Hoi ik heb even een vraag over
    met bakpoeder in een recept zo als cake
    aan gezien ik vaak cake maak en ik een ei poeder gebruik voor een ei te vervangen
    is het mij al een aantal keer mislukt om een goed de cake te kunnen maken
    zou jij nog tips voor mij kunnen geven?

    1. Hi Ilona, wat vervelend. In een normaal cakerecept is dit vrij lastig, omdat de eieren een belangrijke rol hebben. Je zou het kunnen proberen met lijnzaad. Een mix van 1 eetlepel lijnzaad en 3 eetlepels water ongeveer 1-2 minuutjes in de blender gemixt. Succes! Ik zet een ‘ei-vrije-cake’ in ieder geval op mijn lijstje om binnenkort mee aan de slag te gaan. X Mariette

  14. De samenstelling van wijnsteenbakpoeder in je artikel is onjuist!
    Althans, volgens het potje “Biologische wijnsteenbakpoeder” van Mattisson dat ik hier in huis heb:

    Ingrediënten Mattisson Biol. Wijnsteenbakpoeder:
    Biologische Maiszetmeel, zuurteregelaar: wijnsteenzuur (monokaliumtartraat E336) 24,7%, rijsmiddel: natriumbicarbonaat (E500).

    Er staat op het potje ook:
    “Wijnsteenbakpoeder is een natuurlijke variant van bakpoeder en bevat geen chemische rijsmiddelen……..Het poeder kan in dezelfde hoeveelheid gebruikt worden als bakpoeder, ongeveer 20 gram per 500 gram meel.”

    En ook staat deze informatie op het potje:
    “Wijnsteen ontstaat in wijnvaten tijdens het rijpen van de wijn. Na het rijpen blijven er wijnsteenkristallen achter. Deze worden gereinigd en gemalen tot heel fijn wijnsteenpoeder.”

    1. Hi SK, ik begrijp je verwarring maar ik denk dat de benaming op het potje verkeerd is. Dit zou namelijk wijnsteenzuurbakpoeder moeten zijn als er wijnsteenzuur
      in zit. Ik zelf inmiddels ook al veel potjes bekeken en in realiteit staat er op elk potje wijnsteenbakpoeder weer een andere samenstelling van ingrediënten, helaas, omdat men denkt dat wijnsteenbakpoeder en wijnsteenzuurbakpoeder hetzelfde zijn. Bedankt voor je oplettenheid en bericht! Groetjes, Mariette

    1. Thanks Esther! Het verschilt een beetje per zuur. Deze verhoudingen zie ik altijd terug in Amerikaanse recepten:
      1 el citroensap per 1/4 tl bakingsoda
      OF
      1 el azijn per tl baking soda
      OF
      250 ml karnemelk per tl baking soda.
      Succes met bakken! 😀

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.